کورتەچیرۆکی «زریکەی ژیان» و یەک دوو تێبینی

 کورتەچیرۆکی «زریکەی ژیان» و یەک دوو تێبینی

سەیدقادر ھیدایەتی

«زریکەی ژیان»ی عەلی سۆھرابی، چیرۆکێکی بەپەلەیە؛ خێرا دەست پێ‌دەکا، خێرا دێت و خێرا دڕوا. زۆربەی ڕستەکانی کورتن و ئەوە ڕیتم و ھەوایەکی کەمێک خێرای بە چیرۆکەکە داوە. سووژە و بابەتی چیرۆکەکە زۆر سەرنج‌ڕاکێشە. بەخێو کردنی مارێک و عاشق بوون لەگەڵ مارێک، دەتوانێ بە ئاسانی سەرنجی خوێنەر ڕابکێشێ و بە دوای خۆی‌دا ببا.

ادامه نوشته

شێعری سولەیمان موکریانی

           ئاو وخاک

           سولەیمان موکریانی-بۆکان

بەدەم باوە

گەڵایەک وە

          ر

           ی

              و

            بیری من...

ادامه نوشته

شێعری ڕه‌حمان سۆفی

نامۆیی

ڕه‌حمان سۆفی- سوێد

‌وه‌ک ماسی

له‌ ده‌ریای بێ بنی خه‌یاڵدا،

به‌ بێ وچان ده‌خولێمه‌وه‌

ادامه نوشته

شێعری عه‌بدولقادر نیازی

 له‌و کۆڵانه‌ی دایکمدا که‌ پاییز ته‌مه‌ن درێژتره‌ له‌ هه‌ڵدێره‌کانی مه‌مک

عه‌بدولقادر نیازی-مه‌هاباد

ده‌ستم ده‌ڕژێته‌ ناو وه‌همێک

پاییز ده‌کا به‌ ته‌ندیسی شه‌رم بۆ زه‌ردایی

که‌ کڕنۆش غرووری ئه‌نگۆستت ده‌پێوێ و

ادامه نوشته

پرسیاره‌ پله‌ دووهه‌مه‌کان له‌ مه‌ڕ ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی‌یه‌وه‌

پرسیاره‌ پله‌ دووهه‌مه‌کان له‌ مه‌ڕ ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی‌یه‌وه‌

دکتۆر ره‌هبه‌ر مه‌حموودزاده‌ - شنۆ

و. /یوونس ره‌زایی

     ئه‌و بۆچوونانه‌ی رووه‌و ناسینی باسه‌کانی " تیۆری ئه‌ده‌بی"ن زنجیره‌یه‌کی تێک‌لکاو و ره‌نگاوڕه‌نگ پێک دێنن که‌ لایه‌کی ده‌توانین له‌و ئاراستانه‌دا ببینینه‌وه‌ که‌ وه‌ک زانست ده‌ڕواننه‌ تیۆری ئه‌ده‌بی و هه‌ر به‌و پێیه‌ش "عه‌ینی‌بوونی"مێتۆده‌کانی ئه‌ویان له‌به‌رچاوه‌. له‌و ئاراسته‌یه‌دا ئه‌وه‌ی ده‌بێ خۆی لێ بپارێزی بریتی‌یه‌ له‌ به‌رین‌کردنه‌وه‌ و په‌روه‌رده‌کردنی ئه‌و داوه‌ری‌یانه‌ی له‌ سه‌ر بنه‌مای چێژ و زه‌وقی تاکه‌که‌سی دامه‌زراون و هه‌روه‌ها خۆپاراستن له‌وه‌ی که‌ زاتێکی زه‌ینی بۆ ئه‌و داوه‌ری‌یانه‌ له‌به‌رچاو بگیرێ. لایه‌کی دیکه‌ی ئه‌و زنجیره‌یه‌ ئه‌و ئاراستانه‌ن که‌ "عه‌ینی‌بوونی"مێتۆد،ئیمکانی پته‌وی و یه‌کیه‌تی ئه‌و مێتۆده‌ و زانستی‌بوونی ئه‌و باسانه‌ی رووه‌و ناسینی ده‌قی ئه‌ده‌بین به‌ ئه‌فسانه‌یه‌کی پۆزیتویستی یا ره‌نگه‌ که‌ڵه‌ گێڕانه‌وه‌یه‌کی لێک‌هه‌ڵوه‌شاوه‌ ده‌زانن.

ادامه نوشته

چیرۆکی ڕه‌حمان سۆفی

قاڵاوی سپی

ڕه‌حمان سۆفی – سوێد

چیمه‌ن له‌ زانکۆ ‌ده‌رکه‌وت، پێش ئه‌وه‌ی بچێته‌ سه‌ر شه‌قام، له‌ به‌ر درگاکه‌ ڕاوێستا. وه‌کوو ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوانی که‌سێک بێ، قوت و وریا ده‌یڕوانییه‌ ڕێبواره‌کان.

گه‌وره‌ کچێکی باڵا به‌رزی خوش سیما بوو. هه‌ر جۆرێک جلوبه‌رگی ده‌پۆشی، پێی ده‌که‌وت. له‌نجه‌ و لاری سه‌رنجی هه‌موو هه‌ستیارێکی ڕاده‌کێشا. چه‌ن هه‌نگاوێک دوور که‌وته‌وه....

ادامه نوشته

دیالكتیكی ته‌نیایی

دیالكتیكی ته‌نیایی

ئۆکتاو یوپاز

و./محه‌مه‌د ئه‌حمه‌دی(ساماڵ)-بۆکان

وتاری دیالكتیكی ته‌نیایی له ڕاستیدا دوایین به‌شی كتێبی "تووناوتوونی ته‌نیایی"* ـه، پاز ئه‌م كتێبه‌ی له ساڵی 1950 و له ژێر كاریگه‌ریی روانگه‌كانی بیرمه‌ندی مێكزیكی سامۆئێل ڕامووس (1959ـ1897) دا نووسی. ڕامووس ساڵی 1934 كتێبی "گه‌ڵاڵه‌ی گشتی مرۆڤ‌و فه‌رهه‌نگی مێكزیك" ی بڵاوكردۆته‌وه، تێیدا ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی هێناوه‌ته گۆڕێ كه چونكه نیزامی زاڵ به سه‌ر مێكزیك‌دا بۆ ساڵانێكی دوورودرێژ چاوپۆشی له ‌ڕاستییه ‌سیاسییه‌كان كردووه، خه‌ڵكی مێكزیك ناچار به شێوه‌یه‌كی دوو لایه‌نه ڕووبه‌ڕووی ژیان و كرده‌وه بوونه‌ته‌وه.

ادامه نوشته

شێعری عه‌بدولقادر نیازی

 که‌ من بێ ئێوه‌ و کۆتایی

 عه‌بدولقادر نیازی - مه‌هاباد

پشت به‌ نفرینی سه‌ده‌کانی برسی ترین ته‌عبیری ئه‌ستێره‌

   ئه‌گه‌ر که‌ ماڵئاواییتان

                         بێده‌نگیم

                          له‌ ده‌رفه‌تی کۆچی خاکدا بژمێرێ‌ ...

ادامه نوشته

مینی‌ماڵ

مینی‌ماڵ

حوسێن شێربه‌گی- بۆکان

دیارده‌ی چیرۆك‌نووسین له ناو ئێمه‌ی كوردانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان، دیارده‌یه‌كی نێزیك حه‌فتا ساڵانه‌یه، له‌م ساته وه‌خته‌دا (2008) یانی له 1941 یا 1320 به‌م لاوه. ئه‌م دیارده‌یه به كورته چیرۆكه‌كانی «پێكه‌نینی گه‌دا»ی زینده‌یاد مامۆستا حه‌سه‌ن قزڵجی ده‌ست پێ‌ده‌كا و به ڕۆمانی «پێشمه‌رگه»ی نه‌مر دوكتۆر ڕه‌حیمی قازی و په‌خشان و بیچمه چیرۆكه‌كانی به‌رنامه‌ی «تاپۆ و بوومه‌لێڵ»ی ئه‌ستێره گه‌شه‌ی ئاسمانی ئه‌ده‌بمان هه‌رمان سواره ئێلخانی‌زاده‌وه كه‌م و زۆر درێژه‌ی ده‌بێ...

ادامه نوشته

چیرۆکی له‌یلا نوورانی

داوه‌ڵ

له‌یلا نوورانی - مه‌هاباد

گه‌یشتبایه په‌نا شیناوه‌رد و ده‌شت و سارا و مه‌زراکان،  ڕاده‌وه‌ستا. هه‌رتک ده‌سته‌کانی ئاوه‌ڵا ده‌کرد، چاوی ده‌قووچاند و حه‌ریری شنه‌با  هه‌موو پێستی له‌شی داده‌پۆشی و له ناخی‌یه‌وه ئاخێکی قووڵی هه‌ڵده‌کێشا...

ادامه نوشته

چیرۆکی گى ‌دوو مووپاسان

به‌ڕه‌‌ڵا

گى ‌دوو مووپاسان

و./سوله‌یمان شه‌ریفی- بۆکان

چل ڕۆژى ڕه‌به‌ق گشت جێيه‌كى بۆ كار پشكنيبوو. زێده‌كه‌ى واته(ئاواري[1]) له پارێزگاى مانش به‌جێ‌هێشتبوو. له‌به‌ر ئه‌وه‌ى كارێكى بۆ ئه‌و تێدا نه‌بوو. 27 ساڵه‌يه‌كى باڵابه‌رزى زيت بوو كه له‌وه‌پێش له دارتاشيێك كارى ده‌كرد. دوو مانگ بوو  بنه‌ماڵه خه‌رجيان ده‌كێشا. ئه‌وكه كوڕه گه‌وره‌ى ماڵێ بوو، به درێژه‌ى بێكارى گشتى، ده‌سته به‌هێزه‌كانى له‌سه‌ر سنگى دانابوو بێكار له ماڵى دانيشتبوو...

ادامه نوشته

چیرۆکی ناسر وەحیدی

 گەشتی ئێوارانی بڵوار

ناسر وەحیدی-بۆكان

     قەتم وەک ئەم ئێوارێیە نەدیتبوو، قەتیش باوەڕم نەدەکرد ئاوا بێ، تەنانەت ئێستاش کە بە چاوی خۆم دیتوومه. کابرایەکی  دەستفرۆش و سێ چوار کوڕە جحێڵە ئاگایان لێ بوو،لەوانەی ئێواران خۆیان تیف تیفە دەدەن، بۆچاوه چاو دێنە بڵوار. کابرای دەسفرۆش لەگەڵ هەرای شتومەکەکەی پێدەکەنی دەم و فڵچی بۆ کۆنەدەبۆوە.

ادامه نوشته

شیعرى فه‌رهاد ساڵحی فه‌ڕ

باران له کاتی تایبه‌ت دا

فه‌رهاد ساڵحی فه‌ڕ – سه‌رده‌شت

ئێره رۆژهه‌ڵاته به‌کاتی...........؟

مۆمێکم بۆ ئیمه‌یل که

لێره تاریکی هه‌موو چراکانی ده‌سته‌مۆ کردوون

ادامه نوشته

چیرۆکی له‌یلا نوورانی

که‌حێل

له‌یلا نوورانی- مه‌هاباد

 شه‌پۆله‌کان  به‌دوای ‌یه‌ک‌دا خۆیان له له‌شی به‌ستێن هه‌ڵده‌سوو، وڵات ڕه‌نگی شین بوو، ژیان خزابووه ناخی ده‌ریا و ئاسمان، ڕه‌وه‌ئه‌سپێکی به‌شکۆ له به‌ستێنی ده‌ریا  جوان‌ترین هه‌ستی نهێنی بنیاده‌می ده‌لاوانده‌وه، کلک‌ویاڵیان تیشکێکی تایبه‌تی له وڵات‌دا بڵاو ده‌کرده‌وه، حیله‌ی ڕه‌وه‌که تێکه‌ڵاوی ده‌نگی شه‌پۆله‌کان مۆسیقایه‌کی تایبه‌ت بۆ ئه‌و تابڵۆ ئه‌نتیکه‌یه بوو، له نێوان ئه‌و ڕه‌وه‌ئه‌سپه یه‌کیان زۆر به‌رچاو بوو ...

ادامه نوشته